अन्नपूर्णा जयंती 2026: तिथी
गुरुवार, 24 डिसेंबर 2026| तारीख | गुरुवार, 24 डिसेंबर 2026 |
|---|
या पानावर: अन्नपूर्णा जयंती: महत्त्व · अन्नपूर्णा जयंती: कथा · घरी अन्नपूर्णा जयंती पूजा कशी करावी · अन्नपूर्णा जयंती पूजा साहित्य · प्रादेशिक परंपरा · अन्नपूर्णा जयंती: तारखा · वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अन्नपूर्णा जयंती विषयी
मार्गशीर्ष पौर्णिमेला भक्त तो दिवस साजरा करतात जेव्हा शिव स्वतः भिक्षापात्र घेऊन पार्वतीसमोर उभे राहिले — अन्न हे मायेपलीकडचे सत्य आहे, हे त्यांनी मान्य केले. पार्वतीचे रूप असलेल्या अन्नपूर्णेची काशीतील विश्वनाथ मंदिराशेजारच्या तिच्या मंदिरात धान्य अर्पण करून पूजा केली जाते आणि अन्नक्षेत्र नावाचे मोफत सामुदायिक भोजन आयोजित केले जाते.
ही कथा एका वादातून सुरू होते. शिवाने एकदा भौतिक जग — अन्नासहित — माया म्हणजे केवळ भ्रम आहे असे सांगितले. पार्वतीने त्याचे उत्तर दिले — तिने सृष्टीतील सारे पोषण थांबवले. दुष्काळ पडला. शिव कवटीचे भिक्षापात्र घेऊन काशीत आले आणि तिच्याकडे भिक्षा मागितली — शरीराला आणि आत्म्यालाही अन्नाची गरज आहे, हे त्यांनी स्वीकारले. त्या क्षणापासून पार्वतीची अन्नपूर्णा — "अन्नाने परिपूर्ण अशी" — म्हणून पूजा होऊ लागली. तिच्या मूर्तींमध्ये सोन्याची पळी आणि रत्नजडित भाताची वाटी असते. आदि शंकराचार्यांनी तिच्या सन्मानार्थ अन्नपूर्णा अष्टकम रचले, जे आजही अनेक घरांत जेवणापूर्वी म्हटले जाते. तिचे मुख्य मंदिर वाराणसीत काशी विश्वनाथापासून काही पावलांवर आहे. या पौर्णिमेला मंदिरात अन्नक्षेत्र भरते — हजारो लोक तिचे पाहुणे म्हणून जेवतात. या दिवशी शिजवलेले अन्न व धान्य दान करणे हे सर्वोच्च दान मानले जाते.
अन्नपूर्णा जयंती: महत्त्व
अन्नपूर्णा जयंती अन्न आणि पोषणाची देवी अन्नपूर्णा, जी पार्वतीचे एक रूप आहे, हिचा उत्सव आहे. ती मार्गशीर्ष पौर्णिमेला साजरी होते.
अन्नपूर्णा म्हणजे अन्नाने परिपूर्ण. भक्त आपल्या ताटातील अन्नासाठी तिचे आभार मानतात आणि घरात कधीही धान्याची कमतरता पडू नये अशी प्रार्थना करतात. या दिवशी स्वयंपाकघर, चूल आणि धान्याचे कोठार स्वच्छ करून पूजले जाते.
ती काशीची अधिष्ठात्री देवी आहे, जिथे तिचे मंदिर काशी विश्वनाथाजवळ आहे. भुकेल्यांना अन्न देणे हेच या दिवसाचे सार आहे.
अन्नपूर्णा जयंती: कथा
एकदा शिवाने पार्वतीला सांगितले की जग, अन्नासह, केवळ माया आहे. ज्याला ते तुच्छ मानत होते त्याचे मोल दाखवण्यासाठी पार्वती अंतर्धान पावली, आणि तिच्यासोबत पृथ्वीवरील सर्व अन्न नाहीसे झाले. देव, ऋषी आणि माणसे भुकेने व्याकूळ झाली.
तेव्हा पार्वती काशीत अन्नपूर्णेच्या रूपात प्रकटली आणि सर्वांना जेवू घालू लागली. स्वतः शिव भिक्षापात्र घेऊन तिच्याकडे आले, आणि तिने ते भरले, अन्न पवित्र आहे हे शिकवत. म्हणूनच काशीत ती नगराला अन्न देणारी म्हणून पूजली जाते.
घरी अन्नपूर्णा जयंती पूजा कशी करावी
- स्वयंपाकघर स्वच्छ करा दिवसा लवकर स्वयंपाकघर, शेगडी आणि धान्याचे कोठार स्वच्छ करा.
- शेगडी आणि धान्याची पूजा शेगडीजवळ स्वस्तिक किंवा रांगोळी काढा. शेगडी आणि धान्याच्या डब्यांवर हळद, कुंकू, फुले आणि तांदूळ वाहा.
- अन्नपूर्णेची पूजा पळी आणि पात्र धारण केलेल्या अन्नपूर्णेची प्रतिमा ठेवा, आणि फुले, दिवा आणि उदबत्ती अर्पण करा.
- पठण करा आदि शंकराचार्यांच्या नावाने प्रसिद्ध अन्नपूर्णा स्तोत्र म्हणा.
- अन्न शिजवून अर्पण करा ताजे जेवण बनवा, आधी देवीला अर्पण करा, मग कुटुंबाला वाढा.
- इतरांना जेवू घाला भुकेल्यांना अन्न द्या, धान्य दान करा, किंवा एखाद्या गरजूसोबत जेवण वाटून घ्या.
अन्नपूर्णा जयंती पूजा साहित्य
- देवी अन्नपूर्णेची प्रतिमा
- तुपाचा दिवा आणि उदबत्ती
- हळद, कुंकू आणि अक्षता
- फुले
- तांदूळ आणि इतर धान्य
- रांगोळी
- नैवेद्यासाठी ताजे शिजवलेले अन्न
- अन्नपूर्णा स्तोत्र
प्रादेशिक परंपरा
- वाराणसी
- काशी विश्वनाथाजवळील अन्नपूर्णा मंदिरात विशेष पूजा होते आणि यात्रेकरूंना अन्न वाटले जाते.
- महाराष्ट्र
- कुटुंबे स्वयंपाकघरात अन्नपूर्णेची पूजा करतात आणि पाहुण्यांना जेवू घालतात.
- कर्नाटक
- होरनाडूच्या अन्नपूर्णेश्वरी मंदिरात प्रचंड गर्दी होते.
- संपूर्ण भारतात
- घरांत स्वयंपाकघर आणि धान्य कोठाराची स्वच्छता आणि पूजा होते.
अन्नपूर्णा जयंती: तारखा
| वार | तारीख |
|---|---|
| गुरुवार | 24 डिसेंबर 2026 |
| सोमवार | 13 डिसेंबर 2027 |
Dharmayana सोबत अन्नपूर्णा जयंती साजरा करा
सणाची पूजा आणि पंडित बुकिंग
या सणाला घरी पंडितजींकडून पूजा करून घ्यायची आहे, किंवा परदेशात असाल तर ऑनलाइन? Dharmayana तुम्हाला सर्व प्रमुख हिंदू सणांसाठी पडताळणी केलेल्या पंडितांशी जोडते — दिवाळी, नवरात्र, शिवरात्र, जन्माष्टमी, गणेश चतुर्थी आणि इतर अनेक.
तुम्ही बुक करू शकता:
- पडताळणी केलेल्या पंडितांसोबत घरी सणाची पूजा
- थेट व्हिडिओ आणि डिजिटल प्रसादासह ऑनलाइन पूजा
- ज्या सणांमध्ये वेळेला महत्त्व आहे, त्यांच्यासाठी त्याच दिवशी संकल्प
बुकिंग, साहित्याची यादी आणि पंडितांची निवड, सर्व काही Dharmayana ॲप मध्ये होते — सण निवडा, तारीख निवडा, बाकी सर्व होऊन जाईल.
प्रार्थना, मंत्र आणि व्रतकथा
प्रत्येक सणाच्या स्वतःच्या प्रार्थना, स्तोत्रे आणि व्रतकथा असतात. सणाच्या दिवशी त्या वाचणे किंवा ऐकणे हा घरी परंपरा पाळण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे.
Dharmayana ॲपमध्ये तुम्ही ऐकू शकता:
- स्पष्ट ऑडिओसह १०००+ प्रार्थना, मंत्र आणि स्तोत्रे
- सणांच्या विशेष कथा — लक्ष्मी, दुर्गा, शिव, गणेश, कृष्ण
- अनेक भाषांमध्ये: संस्कृत, हिंदी, मराठी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड आणि इतर
संपूर्ण प्रार्थना संग्रह पाहा, किंवा सणाच्या सकाळी जाहिरातींशिवाय ऐकण्यासाठी ॲप घ्या.
सणाची तारीख, तिथी आणि मुहूर्त
हिंदू सण एखाद्या ठरलेल्या तारखेशी नव्हे तर विशिष्ट तिथीशी जोडलेले असतात — त्यामुळे दरवर्षी दिवस बदलतो आणि शहरानुसारही थोडा फरक पडू शकतो.
तुमच्या ठिकाणच्या पूजेसाठी अचूक तिथी, नक्षत्र, योग, करण आणि शुभ मुहूर्त पाहण्यासाठी सणाच्या दिवसाचे पंचांग उघडा.
Dharmayana ॲप हिंदू दिनदर्शिकेतील सर्व आगामी सणांची नोंद ठेवते आणि तुम्हाला आधीच आठवण करून देते.
सणांच्या काळात वैयक्तिक ज्योतिष
सण हा आपली कुंडली पाहण्याचाही चांगला काळ असतो — अनेक कुटुंबे या काळात संकल्प, दान किंवा नवीन सुरुवातीचे नियोजन करतात.
ॲपमध्ये तुम्ही:
- तुमची वैदिक कुंडली तयार करू शकता
- करिअर, नातेसंबंध किंवा आरोग्याविषयी मार्गदर्शनासाठी ज्योतिषांशी बोलू शकता
- सणांच्या हंगामात विवाह ठरवण्यापूर्वी कुंडली जुळवू शकता
हे सर्व Dharmayana ॲप मध्ये उपलब्ध आहे — कोणतीही ठरलेली वेळ नाही, हवे तेव्हा वापरा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
देवी अन्नपूर्णा कोण आहे?
पार्वतीचे ते रूप जी अन्न आणि पोषणाची देवी आहे, आणि सर्वाधिक काशीत पूजली जाते.
अन्नपूर्णा जयंती कधी असते?
मार्गशीर्ष पौर्णिमेला.
अन्नपूर्णेची कथा काय आहे?
शिवाने अन्नाला माया म्हटले तेव्हा पार्वती अंतर्धान पावली आणि अन्न नाहीसे झाले. ती काशीत अन्नपूर्णा म्हणून परतली आणि स्वतः शिवालाही जेवू घातले.
घरी अन्नपूर्णा जयंती कशी साजरी करावी?
स्वयंपाकघर आणि धान्य कोठार स्वच्छ करून पूजा, ताजे अन्न शिजवून अर्पण, आणि एखाद्या गरजूला जेवू घालणे.
अन्नपूर्णा जयंतीला कोणते पठण करतात?
आदि शंकराचार्यांच्या नावाने प्रसिद्ध अन्नपूर्णा स्तोत्र.
