कंस वध 2026: तिथी आणि वेळ
शुक्रवार, 20 नोव्हेंबर 2026| तारीख | शुक्रवार, 20 नोव्हेंबर 2026 |
|---|---|
| दशमी प्रारंभ / समाप्ती | सकाळी 7:06, 19 नोव्हेंबर – सकाळी 7:16, 20 नोव्हेंबर |
वेळा उज्जैनसाठी IST मध्ये आहेत.
या पानावर: कंस वध: महत्त्व · कंस वध: कथा · घरी कंस वध पूजा कशी करावी · कंस वध पूजा साहित्य · प्रादेशिक परंपरा · कंस वध: तारखा · वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कंस वध विषयी
हा उत्सव केवळ एकाच शहरातील एकाच समाजाचा — मथुरेच्या चतुर्वेदी (चौबे) समाजाचा. त्यांच्या आडनावाचा अर्थ आहे 'चारही वेदांचा जाणकार.' कार्तिक शुक्ल दशमीला, दिवाळीनंतर दहाव्या दिवशी, हा सण साजरा होतो. त्या दिवशी कृष्णाने आपला मामा कंस याला ठार मारून उग्रसेनाला पुन्हा राजगादीवर बसवले होते, त्याची आठवण म्हणून हा दिवस पाळला जातो.
कंस वध उत्सवाची खरी ओळख दुसऱ्या दिवशी काय होते यात आहे. देव उठान एकादशीला मथुरेचे चौबे तीन वन परिक्रमा करतात — मथुरा, वृंदावन आणि गरुड गोविंद या तिन्ही ठिकाणांचा पायी फेरा. यामागची कथा अशी: कृष्णाने स्वतःच्या मामाला — म्हणजे एका नातलगाला — मारल्याने त्यालाही त्या पापाचे प्रायश्चित्त करावे लागले, आणि त्याने हाच मार्ग चालत काढला. हा समाज दरवर्षी हे प्रायश्चित्त जपतो. या उत्सवाचे वेगळेपण म्हणजे मथुरेतील इतर कोणताही समाज हा दिवस पाळत नाही — त्यामुळे मुंबई, दुबई आणि गल्फमध्ये राहणारे चौबे बांधव घरी येण्याचा वेळ याच सणाभोवती ठरवतात. पूजा कृष्ण आणि राधा यांची होते, पण उत्सवाचा खरा गाभा एका विचित्र द्विधेत आहे: पहिल्या दिवशी एका वधाचा आनंद, दुसऱ्या दिवशी त्याबद्दलचे प्रायश्चित्त.
कंस वध: महत्त्व
कंस वध त्या दिवसाचे स्मरण आहे जेव्हा कृष्णाने आपला मामा, मथुरेचा जुलमी राजा कंस याच्या राजवटीचा अंत केला. तो कार्तिक शुद्ध दशमीला येतो. मथुरेत या दिवशी जत्रा, मिरवणूक आणि कंसाच्या प्रचंड पुतळ्याचे प्रतीकात्मक पतन होते.
कृष्णभक्तांसाठी हा मथुरेतील भयाच्या अंताचा दिवस आहे. कंसाने आपली सख्खी बहीण देवकी आणि तिचे पती वसुदेव यांना कैदेत टाकले आणि त्यांच्या मुलांना मारले होते. कृष्णाच्या विजयाने त्याचे आईवडील मुक्त झाले आणि सिंहासन उग्रसेनाला परत मिळाले.
मथुरेचा चतुर्वेदी समाज या उत्सवाचे नेतृत्व करतो. ते आपल्या त्या पूर्वजाचा सन्मान करतात ज्यांना कृष्णाला साथ दिल्याबद्दल स्मरले जाते, आणि ही जत्रा त्यांच्या कुटुंबांत पिढ्यानपिढ्या चालत आली आहे.
कंस वध: कथा
आकाशवाणीने कंसाला सावध केले होते की देवकीचे आठवे अपत्य त्याचा वध करेल. कृष्णाला जन्मताच गोकुळात नेण्यात आले आणि तो तिथेच मोठा झाला. वर्षांनंतर कंसाने कृष्ण आणि बलरामाला धनुर्यज्ञाच्या उत्सवासाठी मथुरेला बोलावले, त्यांना मारण्याच्या हेतूने.
वाटेत दोन्ही भावांनी उत्सवाचे प्रचंड धनुष्य मोडले. वेशीवर त्यांना कंसाचा हत्ती कुवलयापीड आणि आखाड्यात त्याचे मल्ल चाणूर आणि मुष्टिक भेटले. कृष्ण आणि बलरामाने सर्वांना पराभूत केले. मग कृष्णाने कंसाच्या मंचावर उडी घेतली आणि त्याचा वध केला. ही कथा भागवत पुराणात आहे.
घरी कंस वध पूजा कशी करावी
- स्नान आणि प्रार्थना सकाळी स्नान करून कृष्ण आणि बलरामाला दिवा आणि फुले अर्पण करा.
- कथा वाचा भागवत पुराणातून कृष्णाचे मथुरा आगमन आणि कंस वधाची कथा वाचा किंवा ऐका.
- नैवेद्य दाखवा कृष्णाला लोणी-खडीसाखर, फळे किंवा साधा गोड पदार्थ अर्पण करा.
- कीर्तन करा कुटुंबासोबत कृष्णाची भजने गा किंवा त्याची नावे जपा.
- उत्सवात सहभागी व्हा मथुरेत असाल तर संध्याकाळी मिरवणुकीत किंवा जत्रेत सहभागी व्हा.
- आरती करा दिवसाची सांगता आरतीने करा आणि प्रसाद वाटा.
कंस वध पूजा साहित्य
- कृष्णाची प्रतिमा किंवा मूर्ती, शक्य असल्यास बलरामासोबत
- तुपाचा दिवा आणि उदबत्ती
- तुळशीची पाने
- फुले आणि हार
- लोणी आणि खडीसाखर
- फळे आणि मिठाई
- भागवत पुराण किंवा कृष्णकथांचे पुस्तक
प्रादेशिक परंपरा
- मथुरा
- चतुर्वेदी समाज जत्रा आणि मिरवणूक काढतो, जिचा शेवट 'जय श्रीकृष्ण'च्या जयघोषात कंसाच्या प्रचंड पुतळ्याच्या पतनाने होतो.
- वृंदावन आणि ब्रज
- मंदिरांत कीर्तन आणि कथेतून हा प्रसंग सांगितला जातो, आणि काही ठिकाणी छोटी सादरीकरणे होतात.
- उत्तर भारतात
- कृष्ण मंदिरांत कंस वध प्रसंगाचे वाचन होते.
कंस वध: तारखा
| वार | तारीख |
|---|---|
| शुक्रवार | 20 नोव्हेंबर 2026 |
| सोमवार | 8 नोव्हेंबर 2027 |
Dharmayana सोबत कंस वध साजरा करा
सणाची पूजा आणि पंडित बुकिंग
या सणाला घरी पंडितजींकडून पूजा करून घ्यायची आहे, किंवा परदेशात असाल तर ऑनलाइन? Dharmayana तुम्हाला सर्व प्रमुख हिंदू सणांसाठी पडताळणी केलेल्या पंडितांशी जोडते — दिवाळी, नवरात्र, शिवरात्र, जन्माष्टमी, गणेश चतुर्थी आणि इतर अनेक.
तुम्ही बुक करू शकता:
- पडताळणी केलेल्या पंडितांसोबत घरी सणाची पूजा
- थेट व्हिडिओ आणि डिजिटल प्रसादासह ऑनलाइन पूजा
- ज्या सणांमध्ये वेळेला महत्त्व आहे, त्यांच्यासाठी त्याच दिवशी संकल्प
बुकिंग, साहित्याची यादी आणि पंडितांची निवड, सर्व काही Dharmayana ॲप मध्ये होते — सण निवडा, तारीख निवडा, बाकी सर्व होऊन जाईल.
प्रार्थना, मंत्र आणि व्रतकथा
प्रत्येक सणाच्या स्वतःच्या प्रार्थना, स्तोत्रे आणि व्रतकथा असतात. सणाच्या दिवशी त्या वाचणे किंवा ऐकणे हा घरी परंपरा पाळण्याचा सर्वात सोपा मार्ग आहे.
Dharmayana ॲपमध्ये तुम्ही ऐकू शकता:
- स्पष्ट ऑडिओसह १०००+ प्रार्थना, मंत्र आणि स्तोत्रे
- सणांच्या विशेष कथा — लक्ष्मी, दुर्गा, शिव, गणेश, कृष्ण
- अनेक भाषांमध्ये: संस्कृत, हिंदी, मराठी, तमिळ, तेलुगू, कन्नड आणि इतर
संपूर्ण प्रार्थना संग्रह पाहा, किंवा सणाच्या सकाळी जाहिरातींशिवाय ऐकण्यासाठी ॲप घ्या.
सणाची तारीख, तिथी आणि मुहूर्त
हिंदू सण एखाद्या ठरलेल्या तारखेशी नव्हे तर विशिष्ट तिथीशी जोडलेले असतात — त्यामुळे दरवर्षी दिवस बदलतो आणि शहरानुसारही थोडा फरक पडू शकतो.
तुमच्या ठिकाणच्या पूजेसाठी अचूक तिथी, नक्षत्र, योग, करण आणि शुभ मुहूर्त पाहण्यासाठी सणाच्या दिवसाचे पंचांग उघडा.
Dharmayana ॲप हिंदू दिनदर्शिकेतील सर्व आगामी सणांची नोंद ठेवते आणि तुम्हाला आधीच आठवण करून देते.
सणांच्या काळात वैयक्तिक ज्योतिष
सण हा आपली कुंडली पाहण्याचाही चांगला काळ असतो — अनेक कुटुंबे या काळात संकल्प, दान किंवा नवीन सुरुवातीचे नियोजन करतात.
ॲपमध्ये तुम्ही:
- तुमची वैदिक कुंडली तयार करू शकता
- करिअर, नातेसंबंध किंवा आरोग्याविषयी मार्गदर्शनासाठी ज्योतिषांशी बोलू शकता
- सणांच्या हंगामात विवाह ठरवण्यापूर्वी कुंडली जुळवू शकता
हे सर्व Dharmayana ॲप मध्ये उपलब्ध आहे — कोणतीही ठरलेली वेळ नाही, हवे तेव्हा वापरा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
कंस वध 2026 ची वेळ काय आहे?
दशमी प्रारंभ / समाप्ती: सकाळी 7:06, 19 नोव्हेंबर – सकाळी 7:16, 20 नोव्हेंबर. वेळा उज्जैनसाठी IST मध्ये आहेत.
कंस वध म्हणजे काय?
हा तो दिवस आहे जेव्हा कृष्णाने मथुरेचा जुलमी राजा कंस याचा वध करून आपले आईवडील देवकी आणि वसुदेव यांना मुक्त केले.
कंस वध कधी साजरा होतो?
कार्तिक शुद्ध दशमीला, प्रबोधिनी एकादशीच्या आदल्या दिवशी.
कंस वध कुठे साजरा होतो?
मुख्यतः मथुरेत, जिथे चतुर्वेदी समाज जत्रा भरवतो आणि कंसाच्या प्रचंड पुतळ्याचे पतन होते.
कंसाला कोणी मारले?
कृष्णाने, बलरामासोबत, मथुरेच्या आखाड्यात.
कंस वधाची शिकवण काय?
क्रूरता आणि भय टिकत नाहीत, आणि शेवटी धर्माची स्थापना होते.
